Późniejszy Lux przy Pokoju otwarto w 1977 roku

Budowę pierwszych wielkopowierzchniowych sklepów w Sochaczewie zaplanowano w latach 70. XX wieku. Był to okres, gdy w sklepach pojawiało się więcej atrakcyjnych towarów, a PSS organizowała kiermasze i pokazy mody oraz wspierała rzeczowo i finansowo szkoły, spółdzielnie uczniowskie i miejskie imprezy.

W 1976 r. zmieniły się władze PSS. Prezesem został wieloletni działacz i dotychczasowy wiceprezes, a jego zastępcami – dwaj działacze spółdzielni; jeden z nich później kierował PSS przez ponad 30 lat.

Pierwszym z nowych sklepów był SAM przy ul. Pokoju, który później przemianowano na Lux. Jak wynika z kroniki spisanej z okazji 50-lecia „Społem”, budowę własnymi siłami przeprowadziła ekipa remontowo-budowlana PSS. Sklep miał 900 m kw., a jego otwarcie w 1977 r. przyciągnęło tłumy: część osób przyszła na zakupy, inni chcieli zobaczyć nowy market z różnorodnym asortymentem.

PSS zadbała o zaopatrzenie, a koszyki klientów szybko się zapełniały, choć nie każdy z nimi docierał do kasy. Otwarciu towarzyszyła uroczystość z przecięciem wstęgi i udziałem przedstawicieli centralnych władz spółdzielczych. Obecni byli także naczelnik miasta Zenon Winnicki, wicewojewoda Władysław Gala, Kazimierz Borczyk, sekretarz Komitetu Wojewódzkiego PZPR, ich miejscy odpowiednicy oraz przedstawiciele innych urzędów i instytucji.

Lux wielokrotnie zmieniał wystrój, kadrę i otoczenie budynku. Od kilkunastu lat PSS wynajmuje powierzchnie handlowe najemcom – zarówno w samym sklepie, jak i w dobudowanych pawilonach. Placówka przetrwała lepsze i gorsze okresy, a przy Pokoju zbliża się do 50-lecia; na przełomie wieków oparła się konkurencji zagranicznych sieci dysponujących dużym kapitałem i szerokim asortymentem.

Trudniejsza okazała się budowa SAM-u przy ul. Traugutta. Rozpoczęło ją w 1975 r. przedsiębiorstwo Miejski Handel Detaliczny, ale po postawieniu konstrukcji prace wstrzymano, ponieważ MHD przestało istnieć. Kolejne tworzone przedsiębiorstwa nie podjęły się dokończenia inwestycji, aż w 1978 r. powierzono ją PSS „Społem”.

Market otwarto w sierpniu 1979 r., lecz kilka miesięcy później budynek spłonął w jedną z grudniowych nocy wraz z całym towarem. Przyczyną miała być awaria przewodów elektrycznych. Sklepu nie odbudowano; obecnie w tym miejscu stoi hotel 'Chopin'.

Inwestycyjny boom końca lat 70. objął także restaurację „Stylowa” przy ul. Warszawskiej, naprzeciwko stadionu. Nowoczesny jak na tamte czasy obiekt służył nie tylko do organizacji posiłków: odbywały się tam konferencje, zabawy choinkowe dla dzieci i dancingi. Dziś mieści się w nim sklep z armaturą łazienkową.

Lata 80. przyniosły PSS pogorszenie sytuacji. Kryzys polityczny i społeczny odbił się na handlu, a pod koniec dekady sklepy mierzyły się z pustymi półkami i kartkami na towary. Uwolnienie rynku po 1989 r. również nie poprawiło sytuacji spółdzielni.

Były prezes PSS, który kierował nią w latach 1990–2022 i zmarł w marcu 2026 r., określał ten okres jako jeden z najtrudniejszych w historii spółdzielni. Konkurencja, zasady wolnego rynku i problemy finansowe wymagały – jak mówił – radykalnych działań: oddania części lokali, zmniejszenia zatrudnienia o połowę i zmiany podejścia do klientów. To klient miał decydować, który sklep wybierze.

Zmiany przyniosły efekty: sochaczewska PSS przetrwała jako jedna z nielicznych spółdzielni i po latach kryzysu podejmowała kolejne inwestycje. W 2012 r. otworzyła siódmy sklep LUX. Ówczesny prezes PSS przekonywał wtedy, że o udział w dostępnych na rynku pieniądzach trzeba stale walczyć.

Od kilku lat spółdzielnia jest w odwrocie: w lokalach jej dawnych sklepów pojawiają się inne sieci handlowe lub prywatni najemcy. Nie prowadzi nowych inwestycji i brakuje jej rozmachu z wcześniejszych lat.

Na walnym zebraniu w 2022 r., gdy prezes zdecydował o przejściu na emeryturę, apelował, by jego następca nie poprzestał na utrzymaniu obecnego stanu. Mówił, że spółdzielnia musi się rozwijać, bo inaczej przestanie istnieć – czego by nie chciał.

_{Źródło: Urząd Miejski w Sochaczewie}